Chủ Nhật, Tháng Bảy 12, 2020
Quảng cáo

Thông tin 22 địa điểm ăn vặt nổi tiếng ở Phan Rang HẤP DẪN NHẤT 2020

“Về đêm ở Phan Rang nên đi đâu, làm gì, chơi gì?” là câu hỏi được nhiều người đề cập trong khoảng thời gian...
More

    Mới nhất

    TOUR HANG RÁI – VƯỜN NHO THÁI AN – VĨNH HY 1 NGÀY

    Ba trong số các điểm du lịch HOT nhất của Ninh Thuận hiện nay chính là Hang Rái, vườn nho Thái An và Vịnh...

    TOUR KHÁM PHÁ LÀNG MÔNG CỔ TANYOLI – CHINH PHỤC HẢI ĐĂNG MŨI DINH

    Làng Mông Cổ Tanyoli và hải đăng Mũi Dinh là hai trong số các điểm trải nghiệm HOT nhất ở Ninh Thuận hiện nay....

    TOUR KHÁM PHÁ XÃ ĐẢO BÌNH HƯNG 1 NGÀY

    Bình Hưng được biết đến là một xã đảo hoang sơ với nhiều cảnh sắc tuyệt đẹp đầy cuốn hút. Bằng chính điều này,...

    Khám phá 11 địa điểm sống ảo Ninh Thuận ĐẸP MÊ HỒN

    Du lịch Ninh Thuận có địa điểm nào sống ảo đẹp là câu hỏi được nhiều người đề cập trong khoảng thời gian gần...

    Champa qua ánh nhìn “Biên niên sử Hoàng Gia Chàm” – Phần 2: Bảng kê các triều Vua tự tạo thiên lập địa

    Quảng cáo

    Kết thúc phần 1. Phần 2 tiếp tục đề cập đến Bảng kê các triều Vua tự tạo thiên lập địa từ năm 1000 đến năm 1802. Thông qua những ghi chép cụ thể này, chúng ta có thể xác định thời gian trị vị của các vua Chăm xưa xưa.

    >>> Xem thêm: Champa qua ánh nhìn Biên niên sử Hoàng Gia Chàm – Phần 1: Những ghi chép từ THƯ TỊCH CỔ

    Bảng kê các triều Vua tự tạo thiên lập địa

    Bảng kê các triều Vua tự tạo thiên lập địa
    Bảng kê các triều Vua tự tạo thiên lập địa

    Vua tại SRI BA-NƯI

    1. Pô Âu-loah hay Ol-loh, 1000-1036.
    2. Pô Nơ-thuôr-lăk, 1036-1076.
    3. Pô Pa-tik, 1076-1114.
    4. Pô Su-li-ka, 1114-1151.

    Vua tại BĂL HI-NGÂU

    5. Pô Klong Garai, 1151-1205.

    6. Pô Sri A-La-rang, 1205-1247.

    7. Vua tại BĂL A-NGUI

    8. Chây A-nưk, 1247-1281.

    9. Pô Đê-ba-ta Thuôr, 1281 – 1306.

    10. Pô Pa-tăl Thuôr, 1306 – 1328.

    11. Pô Binh Thuôr, 1328 – 1373.

    12. Pô Pa-ri Chanh, 1373 – 1397.

    Các lãnh chúa tại BAT-THI-NƯNG

    13. Pô Ka-Thit, 1433 – 1460.

    14. Pô Ku-Brah, 1460 – 1494.

    15. Pô Ka-Bih, 1494 – 1530.

    16. Pô Ka-rut-drăk, 1530 – 1536.

    17. Pô Mưng Hê su-răk, 1536 – 1541.

    18. Pô Ra-nư-rai, 1541 – 1553.

    19. Pô At, 1553 – 1579.

    Các lãnh chúa tại Pa-Rang

    20. Pô Klong H’lâu, 1579 –  1603.

    21. Pô Nit, 1603 – 1613.

    22. Pô Jai Pa-rang, 1613 – 1618.

    23. Pô Êh-khang, 1618 – 1622.

    24. Pô Mưh Ta-ha, 1622 – 1627.

    25. Pô Rômê, 1627 – 1651.

    • Giai đoạn loạn lạc (1651 – 1652).

    26. Pô Nrop, 1652 – 1653.

    • Giai đoạn không có vua: 1653 – 1654

    Các vua được tấn phong

    27. Pô Phik-ti-rai đa đa-phủh, 1654 – 1657.

    28. Pô Ja-ta-mưh, 1657 – 1659.

    • Giai đoạn không có Vua: 1659 – 1660.

    29. Pô Thot, 1660- 1692.

    • Giai đoạn không có Vua: 1692 – 1695.

    30. Pô Săk-ti-rai đa pa-tih, 1695 – 1728.

    31. Pô Ga-nuh, 1728-1730.

    32. Pô Thut-ti-rai, 1731 – 1732.

    • Giai đoạn không có Vua: 1732 – 1735.

    Các chúa do triều đình Huế bổ nhậm

    33. Pô Ra-ti-rai đa pa-tih, 1735 – 1763.

    34. Pô Ta-thun đa mưh-rai, 1763 – 1765.

    35. Pô Ta-thun đa pa-phủh 1763 – 1780.

    36. Pô Ti-thun đa Pa-rang 1780 – 1781.

    • Giai đoạn không có Vua: 1781 – 1783.

    37. Chây Krây Brây, 1783 – 1786.

    • Pô Ti-thun đa Pa-rang, 1786 – 1793.

    38. Pô La-thuôn, 1793 – 1799.

    39. Vua sau cùng: Pô Chơn-Chanh, 1799 – 1822.

    Những lý giải thêm thêm về Bảng kê các triều vua tạo thiên lập địa trong Biên niên sử Hoàng gia Chàm

    Những lý giải thêm thêm về Bảng kê các triều vua tạo thiên lập địa trong Biên niên sử Hoàng gia Chàm
    Những lý giải thêm thêm về Bảng kê các triều vua tạo thiên lập địa trong Biên niên sử Hoàng gia Chàm

    Đứng đầu bảng kê các Triều Vua kể trên là Pô Âu-loah hay Ol-loh đã từ cõi trên “giáng xuống” trị nước. Cụ thể, trong một bản cổ văn chép tay có nói:

    “Hồi năm con Chuột, một nhân vật thực chất là Âu-loah đã nỗ lực làm đẹp Vương Quốc Chàm, nhưng vì đất nước bị tai họa dọa dẫm (long căm phẫn, Vua lại xa dân), vị này đã phú thác hồn và xác cho Trời và sang Mecca trong 37 năm rồi trở lại Vương Quốc sống như cọng cỏ.

    Mecca là Thánh địa của người Hồi Giáo tại Arabie Séoudite nên người ta có lý do để suy đoán rằng danh hiệu Âu-loah hay Ol-loh kể trên có lẽ đã do chữ “Allah” của Ả Rập, thượng đế duy nhất mà mọi người Hồi Giáo tôn thờ”.

    Biên niên sử “tính từ những Triều Vua khi lập địa, tạo nên A-Đăm” thủy tổ của loài người và bắt đầu từ Triều Vua Âu-loah, suy ra, đây có lẽ chỉ là một lối hành văn nhằm nhấn mạnh Triều Vua này tại một địa phương hoặc từ khi Vương Quốc Chàm bị thu hẹp lại còn ở Phan Rang và Phan Rí mà thôi, vì ai cũng rõ Vương Quốc Chàm đã được thiết lập từ thế kỷ đầu Tây Lịch những lãnh thổ chia thành nhiều khu vực đặt dưới quyền các lãnh chúa.

    Sự đồng hóa Pô Âu-loah là Thượng đế với danh hiệu một vị Vua, có lẽ là do sự ngưỡng mộ quá độ của dân chúng chứng tỏ một thứ uy quyền bao la rộng của vị vua này trong Vương Quốc. Vả lại một số thần linh được người dân Chàm cúng bái hằng năm cho mãi đến ngày nay cũng chỉ là những vị Vua ngày trước đã có công với đất nước Chàm.

    Nguồn: “Lược sử Dân tộc Chàm”, Bohamide & Dorohiem.

    Quảng cáo

    BÌNH LUẬN

    Vui lòng nhập bình luận của bạn
    Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

    Latest Posts

    TOUR HANG RÁI – VƯỜN NHO THÁI AN – VĨNH HY 1 NGÀY

    Ba trong số các điểm du lịch HOT nhất của Ninh Thuận hiện nay chính là Hang Rái, vườn nho Thái An và Vịnh...

    TOUR KHÁM PHÁ LÀNG MÔNG CỔ TANYOLI – CHINH PHỤC HẢI ĐĂNG MŨI DINH

    Làng Mông Cổ Tanyoli và hải đăng Mũi Dinh là hai trong số các điểm trải nghiệm HOT nhất ở Ninh Thuận hiện nay....

    TOUR KHÁM PHÁ XÃ ĐẢO BÌNH HƯNG 1 NGÀY

    Bình Hưng được biết đến là một xã đảo hoang sơ với nhiều cảnh sắc tuyệt đẹp đầy cuốn hút. Bằng chính điều này,...

    Khám phá 11 địa điểm sống ảo Ninh Thuận ĐẸP MÊ HỒN

    Du lịch Ninh Thuận có địa điểm nào sống ảo đẹp là câu hỏi được nhiều người đề cập trong khoảng thời gian gần...

    TÂM ĐIỂM

    TOUR HANG RÁI – VƯỜN NHO THÁI AN – VĨNH HY 1 NGÀY

    Ba trong số các điểm du lịch HOT nhất của Ninh Thuận hiện nay chính là Hang Rái, vườn nho Thái An và Vịnh...

    TOUR KHÁM PHÁ LÀNG MÔNG CỔ TANYOLI – CHINH PHỤC HẢI ĐĂNG MŨI DINH

    Làng Mông Cổ Tanyoli và hải đăng Mũi Dinh là hai trong số các điểm trải nghiệm HOT nhất ở Ninh Thuận hiện nay....

    TOUR KHÁM PHÁ XÃ ĐẢO BÌNH HƯNG 1 NGÀY

    Bình Hưng được biết đến là một xã đảo hoang sơ với nhiều cảnh sắc tuyệt đẹp đầy cuốn hút. Bằng chính điều này,...

    Khám phá 11 địa điểm sống ảo Ninh Thuận ĐẸP MÊ HỒN

    Du lịch Ninh Thuận có địa điểm nào sống ảo đẹp là câu hỏi được nhiều người đề cập trong khoảng thời gian gần...

    TOP 17 địa điểm PHƯỢT Ninh Thuận đẹp trên từng Centimet 

    Thời gian tới, nếu bạn đang lên cho mình một kế hoạch khám phá Ninh Thuận mà chưa biết phải chọn đâu là các...